Özel denetim
Türk Ticaret Kanunu'nun 438-439. maddeleri çerçevesinde belirli pay sahiplerinin talep ettiği, şirket işlem ve hesaplarının bağımsız bir uzman tarafından incelenmesidir. Genel kurul onayı alınamazsa mahkeme aracılığıyla da talep edilebilir.
Amaç; azınlık pay sahiplerini yönetimin hukuka aykırı ya da şüpheli eylemlerine karşı korumaktır. Halka açık şirketlerde talepte bulunabilmek için sermayenin %5'ini temsil eden paylara sahip olmak yeterlidir.
Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.
Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, aşağıdakilerden hangisi/hangileri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir?
I. Halka Kapalı şirketlerde sermayenin en az onda birini oluşturan pay sahipleri
II. Halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri
III. Paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri