Teorik pazar portföyü
FVFM'nin (Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli) temel yapı taşı olan bu kavram, piyasadaki tüm riskli varlıkları piyasa değerleriyle orantılı ağırlıklarla içeren varsayımsal bir portföyü ifade eder. Gerçek hayatta bu portföy gözlemlenemez; hisse senetleri, tahviller, gayrimenkul ve insan sermayesi dahil tüm varlıkları kapsaması gerektiğinden pratikte hesaplanamaz.
FVFM bağlamında tüm yatırımcıların aynı portföyü tutacağını öngörür; bu portföy etkin sınırın piyasa açısından optimal noktasını oluşturur. Roll Eleştirisi tam olarak bu noktayı hedef alır: gerçek pazar portföyü test edilemeyeceğinden FVFM sınanabilir değildir.
Endeks modeli ile FVFM arasındaki en temel fark nedir?
I. Endeks modelinde teorik pazar portföyü yerine gözlemlenebilir bir pazar endeksi kullanılır.
II. Endeks modelinde alfanın beklenen değerinin sıfır olması gerekir.
III. Endeks modeli beklenen (ex ante) verilere dayanırken FVFM gerçekleşen (ex post) verileri kullanır.
IV. Her iki modelde hesaplanan beta katsayısı birbirinin aynısıdır.